PictureΗ Αρχαία Μακεδονία στους χρόνους του Φιλίππου.
Μακεδονία

Η Μακεδονία είναι μια μεγάλη περιοχή και, όπως θα λέγαμε σήμερα, πολυπολιτισμική.

​
Κάθε μια από τις περιοχές έχει στο τραγούδι τα δικά της στοιχεία.
Η Ανατολική Μακεδονία περιλαμβάνει τη Δράμα, Καβάλα, Θάσο και έχει δεσμούς με τη Θράκη και λόγια μουσικής της Κωνσταντινούπολης.

Η Δυτική Μακεδονία περιλαμβάνει την Καστοριά, Φλώρινα, Κοζάνη, Γρεβενά, περιοχές της Πέλλας. Ξεκινώντας από το νομό Κοζάνης, φτάνει μέχρι τα Σκόπια. Γλωσσικά η μουσική της πατά σε δύο βάρκες, στα «ντόπικα», όπως ονομάζουν οι ίδιοι τα ιδιώματα της σλαβομακεδονικής γλώσσας, και στην ελληνική. Υπάρχουν τραγούδια που λέγονται και στις δύο γλώσσες, πάνω στην ίδια μουσική.

Η Κεντρική Μακεδονία αποτελείται από τη Θεσσαλονίκη, Πέλλα, Ημαθία, Πιερία, Κιλκίς, Χαλκιδική, Σέρες. Θα τη χαρακτήριζα σαν άγια τράπεζα της Μακεδονίας. Έχει ισχυρή προσωπικότητα τόσο στο τραγούδι, όσο και στην εκκλησιαστική μουσική.


• Σημείωση: Δεν συμπίπτουν πάντα τα πολιτιστικά στοιχεία με τη σημερινή διοικητική διαίρεση.
• Δείτε περισσότερα για τη Μακεδονία την ελληνική βικιπαίδεια.
• Για τη Δυτική Μακεδονία μπορείτε να βρείτε περισσότερα στο istorikakastorias.blogspot.com

Παρτιτούρες δημοτικών τραγουδιών της Μακεδονίας

Ήρθαν καράβια στο γιαλό

Ήρθαν καρά’ κι ωχ αμάν αμάν,
ήρθαν καράβια στό γιαλό,
ήρθαν καράβια στό (νο) γιαλό
τούρκικα καί ρωμαίικα.

Tρακόσια ήταν, κι ωχ αμάν αμάν,
τρακόσια ήταν τα τούρκικα,
τρακόσια ήταν τά τού(νου)ρκικα,
τριάντα τα ρωμαίικα.

Kι επιάσανε, κι ωχ αμάν αμάν,
κι επιάσανε τον πόλεμο,
κι επιάσανε τον πό(νο)λεμο
απ’ το πρωί ως το γιόμα.

• Ήρθαν καράβια στο γιαλό ΠΑΡΤΙΤΟΥΡΑ


Μήλο μου κόκκινο

Μήλο μου κόκκινο, ρόιδο βαμμένο,
γιατί με μάρανες τον πικραμένο.
Πηγαίνω κι έρχομαι μα δε σε βρίσκω,
βρίσκω την πόρτα σου μανταλωμένη. 
Τα παραθύρια σου φεγγοβολούνε
ρωτώ την πόρτα σου πού πάει η κυρά σου.
Κυρά μ' δεν είν' εδώ πάησι στη βρύση,
πάει για να πιει νερό και να γεμίσει.
Μια προσταγή μεγάλη

Mια προσταγή μεγάλη προστάζει ο βασιλιάς,
να κατεβεί η αρμάδα κι ο καπετάν πασάς. 

Mε του Θεού το λόγο και με του βασιλιά,
βγαίνουν στον Kαβοντόρο καράβια φοβερά. 

Σαν τα είδε ο Λάμπρος βαριαναστέναξε,
κι όλα τα παλληκάρια στην πρύμνη έμασε. 

Για ελάτε Βαρβαρέσοι για ελάτε βρε σκυλιά,
να δεις πώς πολεμάνε, πώς κόβουν τα σπαθιά.

• Μια προσταγή μεγάλη ΠΑΡΤΙΤΟΥΡΑ
• Λάμπρος Κατσώνης (βικιπαίδεια)


Πού πας αφέντη μέρμηγκα

Πού πας αφέ' πού πας αφέντη μέρμηγκα,
και είσ' αρματωμένος, και είσ' αρματωμένος,
λελετούμ, λελετούμ, λελετούμ και βούι, βούι, βούι, 
λελετούμ, λελετούμ, λελετούμ, και ταμ, τουμ, τουμ.
Έχω έν' αμπέ' έχω εν' αμπέλι στο γιαλό,
πέντε ρώγες, που κάνει πέντε ρώγες, 
λελετούμ…
Mα 'γω θα πά' μα 'γω θα πάω στο χωριό,
να πάρω ένα γαϊδούρι, να πάρω ένα γαϊδούρι,
λελετούμ…
Στο δρόμο τα, στο δρόμο τα ποδάρια του,
θα του τα κάνω ρόδες, θα του τα κάνω ρόδες, 
λελετούμ…
Nα τρέχει να, να τρέχει να ζαλίζομαι,
να 'μαι σα μεθυσμένος, να 'μαι σα μεθυσμένος,
λελετούμ…
Nα με κοιτά' να με κοιτάζουν τα πουλιά,
να κόβετ' η λαλιά τους, να κόβετ' η λαλιά τους, 
λελετούμ…
Kι όποιου δεν κό' κι όποιου δεν κόβετ' η λαλιά,
να φεύγει από τ' αμπέλι, να φεύγει από τ' αμπέλι,
λελετούμ…​

• Πού πας αφέντη μέρμηγκα ΠΑΡΤΙΤΟΥΡΑ


​
Τ' ήθελα και σ' αγαπούσα

T’ ήθελα καί σ’ αγαπούσα
και δεν κάθομαν καλά,
πήρα ζάλη στο κεφάλι,
δυο μαχαίρια στην καρδιά.

Kίνησα να ’ρθω το βράδυ,
μ’ έπιασε ψιλή βροχή,
ας ερχόσουν κι ας βρεχόσουν
κι ας γινόσουνα παπί.

Eίχα ρούχα να σ’ αλλάξω,
πάπλωμα να ζεσταθείς,
και κορμάκι ν’ αγκαλιάσεις
ώσπου να ξημερωθείς.

Tα ωραία σου τα μάτια
στον καθρέφτη μην τα δεις,
γιατί μόνη σου αγαπιέσαι
και εμένα λησμονείς.

• Τ' ήθελα και σ' αγαπούσα ΠΑΡΤΙΤΟΥΡΑ